Brabant kiest voor betaalbaar, betrouwbaar en omgevingsbewust energiesysteem
De Provincie Noord-Brabant zet met het Energieperspectief 2050 een duidelijke koers uit voor de energietransitie: een betrouwbaar, betaalbaar en omgevingsbewust energiesysteem richting 2050, waarbij energie en ruimte vanaf het begin in samenhang zijn bekeken en de keuzes per regio toch kunnen verschillen.
De energietransitie is geen plan voor later, maar een opgave die vandaag al voelbaar is in woningbouw, bedrijvigheid en de druk op het elektriciteitsnet. Met het Energieperspectief 2050 (download) wil de provincie duidelijkheid geven over de ontwikkelrichting: welke energiedragers passen waar het best, welke infrastructuur is nodig en hoe houden we ruimte voor andere opgaven.
Gedeputeerde Bas Maes (Energie): “We moeten vooruitkijken om Brabant draaiend te houden. Met dit Energieperspectief schetsen we een koers naar een energiesysteem dat betrouwbaar is, betaalbaar blijft en dat we zorgvuldig in Brabant inpassen. Dat betekent: scherpere keuzes, meer samenhang tussen energie en ruimte en samen met partners versnellen waar het kan.”
Als provincie zetten we in op een brede mix van zon en wind, aangevuld met oplossingen die het energiesysteem stabiel houden, waaronder opslag en duurzame moleculen zoals waterstof en groen gas. En we versnellen waar het kan: met netbewust bouwen, energiehubs en collectieve warmte waar die logisch is. Zo houden we Brabant leefbaar én economisch sterk, nu en richting 2050.
Langetermijnperspectief
De provincie kiest bewust voor een langetermijnperspectief. Grote investeringen in netten, stations en warmte-infrastructuur kosten tijd, terwijl de vraag naar energie groeit en ruimte steeds schaarser wordt. Ook vraagt het Rijk provincies om regie te nemen in de ruimtelijke inpassing van het energiesysteem. Het Energieperspectief 2050 is daarmee een strategisch kompas: het helpt om keuzes beter te onderbouwen en om samenhang te brengen tussen energie, economie, woningbouw, landbouw en mobiliteit.
Participatie
Het perspectief bouwt voort op bestaande provinciale kaders, waaronder de Energieagenda 2019-2030, en is mede onderbouwd met een plan-MER waarin milieueffecten en alternatieven zijn onderzocht. Daarbij is het Energieperspectief 2050 tot stand gekomen in participatie met inwoners. Er is een uitgebreide burgerraadpleging gehouden, waarbij 3000 Brabanders hun mening en zorgen hebben gedeeld. De uitkomsten hiervan zijn expliciet meegenomen in de keuzes en scenario’s van het perspectief.
Betrouwbaar, betaalbaar en omgevingsbewust als rode draad
In de koers richting 2050 staan drie waarden centraal: betrouwbaar, betaalbaar en omgevingsbewust. Die waarden zijn een praktisch afwegingskader. Het Energieperspectief benadrukt bijvoorbeeld het belang van het beperken van de energievraag en het bewust inzetten van energiedragers: de juiste drager op de juiste plek, passend bij wat technisch kan én maatschappelijk aanvaardbaar is.
Elektriciteit als ruggengraat, met systeemkeuzes voor stabiliteit
In 2050 zal een groot deel van de Brabantse energiebehoefte met elektriciteit worden ingevuld met een forse groei ten opzichte van nu. Dat vraagt om uitbreiding en versterking van het net én om oplossingen die het systeem stabiel houden, zoals opslag en flexibiliteit, bijvoorbeeld met batterijen.
Duurzame moleculen zoals waterstof en groen gas hebben daarbij een ondersteunende rol voor sectoren en toepassingen waar elektrificatie niet altijd kan.
Warmte: collectieve oplossingen waar dat logisch is
Warmte is in 2050 een onmisbaar onderdeel van de energiemix. De provincie ziet vooral kansen voor collectieve warmtesystemen (warmtenetten.) In stedelijke gebieden is de potentie het grootst door schaalvoordelen en bronnendichtheid. Tegelijk is er ook aandacht voor kleinere oplossingen in dorpen en kernen, waar bron en afnemer dicht bij elkaar liggen.
De provincie werkt bovendien aan een Brabantse Aanpak Warmte waarin onder meer wordt gekeken naar maatregelen en de mogelijke oprichting van een regionaal warmtebedrijf.
Groen gas: klein aandeel, grote waarde op lastige plekken
Naast elektrificatie en collectieve warmte blijft ook groen gas onderdeel van de mix. In 2050 is het aandeel naar verwachting beperkt, maar groen gas kan juist waardevol zijn waar andere duurzame warmte-alternatieven lastig zijn.
De provincie werkt aan een Brabantse Aanpak Groen Gas; daarnaast gaat de landelijke bijmengverplichting naar verwachting vanaf begin 2027 de productie van groen gas uit mestbewerking sterk stimuleren.
SMR: verkenning op verzoek van Provinciale Staten
In het Energieperspectief zijn ook onderzoeksresultaten meegenomen over Small Modular Reactors (SMR’s). Op verzoek van Provinciale Staten is onderzocht waar in Brabant in de toekomst technisch potentie ligt deze kleine kernreactoren. Het gaat daarbij nadrukkelijk om potentie, niet om kansrijkheid. Gedeputeerde Staten hebben hierover nog geen standpunt ingenomen. De uiteindelijke keuzes over vergunningverlening voor SMR’s liggen eerst bij het Rijk.
Met het Energieperspectief 2050 legt Noord-Brabant de basis voor verdere uitwerking in beleid én vooral in uitvoering. Tot 2030 ligt de focus op versnellen en knelpunten oplossen, met een actievere provinciale rol: van vooral faciliterend en verbindend naar ook regisserend en richtinggevend, in nauwe samenwerking met gemeenten, netbeheerders, bedrijven, kennisinstellingen en inwoners.
De provincie werkt aan concrete aanpakken, waaronder de Brabantse Aanpak Besparen en de Brabantse Aanpak Warmte (beide Q1 2026). Met de richting die het Energieperspectief geeft, kan Brabant nu gericht doorpakken: investeren waar het nodig is, samenwerking organiseren waar het moet, en stap voor stap bouwen aan een energiesysteem dat past bij de provincie.
